Cảm xúc
Cảm xúc là những phản ứng tự nhiên cho những ý nghĩ và dự định. Chúng ta không trực tiếp lựa chọn cảm xúc của mình. Cảm xúc là một cơ chế phản hồi. Chúng cho ta biết ta đang đi đúng hướng để đạt tới khát vọng thực sự của bản thân (cảm xúc tích cực) hay chúng ta đang chệch khỏi những khát vọng ấy (cảm xúc tiêu cực).
Nói đơn giản…chúng ta có cảm xúc tốt khi chúng ta đang đi đúng hướng để đến được những gì mình muốn, và chúng ta cảm xúc tồi khi chúng ta đi chệch khỏi những gì mình muốn. Đi đúng hướng hay không liên quan nhiều đến ý nghĩ và dự định hơn là liên quan đến hành động.
Cảm xúc với vai trò phản hồi
Cách tôi vượt qua cảm xúc tiêu cực là lần ra nguồn gốc của những cảm xúc tiêu cực ấy. Nguồn gốc ấy được tìm trong ý nghĩ và dự định của tôi. Khi tôi tự hỏi bản thân, “Ý nghĩ và dự định nào sinh ra những cảm xúc này?” Cuối cùng tôi có thể tìm ra câu trả lời. Tôi có thể biết tôi đang chệch khỏi những gì tôi muốn. Cảm giác tiêu cực bộc lộ ra rằng thay vì đang đi đúng hướng tôi đang đi chệch khỏi những khát vọng thực sự của tôi, do vậy tôi cố gắng thừa nhận và chấp nhận khát vọng thực sự của tôi và sắp xếp lại ý nghĩ của tôi theo đúng những khát vọng ấy.
Có một số phương pháp tìm ra nguồn gốc của những cảm xúc tiêu cực mà tôi thấy có hiệu quả. Đầu tiên là viết nhật ký. Tôi viết ra để làm sáng tỏ cảm giác tiêu cực của mình và tìm ra ý nghĩ nào gây ra những cảm xúc ấy. Kế tiếp là đối thoại. Tôi nói với Erin “Anh cảm thấy căng thẳng / giận dữ / khó chịu / v.v., nhưng anh không hiểu tại sao? Em hãy giúp anh tìm ra nguyên nhân?” Rồi chúng tôi cùng ngồi lại và trò chuyện một lát để thấy được gốc rễ của những cảm xúc tiêu cực ấy.
Xác định nguồn gốc cảm xúc
Erin và tôi đều có những ăng-ten cảm xúc rất nhạy, nên thông thường những cảm xúc mà chúng tôi trải nghiệm không phải là của riêng chúng tôi. Chẳng hạn, nếu người thân có cảm giác cực kỳ lo âu, một hoặc cả hai chúng tôi sẽ có cảm giác cực kỳ tiêu cực mà không rõ lý do. Một đôi lần chúng tôi thậm chí còn gọi điện thoại xem ai đang lo âu và yêu cầu họ hãy ngừng lo âu quá mức như vậy. 
Nhưng hầu hết trường hợp, cảm xúc của tôi nảy sinh từ những ý nghĩ của riêng tôi, bằng cách viết nhật ký hay qua đối thoại, tôi có thể tìm ra nguồn gốc của những cảm xúc ấy. Nguồn gốc ấy bao giờ cũng bộc lộ ra một điều là tôi đang đi chệch khỏi những điều tôi mong muốn. Cảm giác tiêu cực là phương tiện để khát vọng thực sự của tôi gây sự chú ý của tôi: “Ơ này…có nhớ tôi không? tôi vẫn ở đây mà, tôi chẳng đi đâu cả, tốt hơn hết là anh sớm quan tâm đến tôi.” *
Xâm nhập vào cảm xúc
Có ngày tôi ngồi làm việc, nhưng dường như tôi không thể nào làm được một điều gì hết. Tôi cảm thấy không có hứng thú cho việc tôi đang làm, công việc của tôi thật rối rắm, tôi cảm thấy không có động lực làm bất cứ việc gì. Tôi có thể rơi vào tình trạng này một vài ngày liền. Rồi tôi cảm thấy thậm chí còn tồi tệ hơn nữa bởi vì tôi chẳng làm được gì cả.
Khi rơi vào tình huống như vậy tôi cần lần theo những cảm xúc ấy để tìm ra nguồn gốc của chúng. Cuối cùng tôi tìm ra những khát vọng không được thừa nhận đang gào thét vào tôi: “Này, Steve. Anh tốn quá nhiều thời gian làm việc một mình. Anh cần ra ngoài nhiều hơn nữa. Anh cần giao lưu và tiếp xúc với mọi người xung quanh, anh đừng ngồi lỳ ở bàn làm việc cả ngày thế.”
Tôi thừa nhận khát vọng ấy và tìm cách đạt được khát vọng ấy. Tôi nghĩ về việc giao lưu tiếp xúc với nhiều người hơn, tôi nhận ra chỉ cần nghĩ về việc ấy cũng làm tôi cảm thấy tốt hơn. Ngày hôm sau tôi vơ chiếc laptop và lái xe đến Las Vegas Strip để viết blog ở đó. Nhìn chung tôi thích thú vì có một ngày ra ngoài chơi. Tôi cảm thấy tốt hơn một chút, những vẫn chưa hoàn toàn tốt. Một cảm giác cắn rứt dày vò chứng tỏ tôi vẫn thiếu một điều gì đó.
Tìm hiểu kỹ một lần nữa đem lại kết quả rõ ràng hơn: “Tốt lắm, Steve, nhưng đó vẫn chưa phải cái tôi muốn nói. Rời khỏi bàn làm việc là tốt rồi, nhưng một chuyến đi tới Strip là chưa ổn. Anh có thể làm tốt hơn thế nhiều.”
Tôi nghĩ về điều này một chút và nói với Erin, “Đi chơi một chuyến đi em. Chúng mình lúc nào cũng nói về việc đi New York chơi, và đây chính là thời gian tuyệt vời trong năm để thực hiện việc này. Tháng tới đi nhé. Chúng mình sẽ tìm cách để việc này thành hiện thực.” Chúng tôi bắt đầu lên kế hoạch, cảm giác thậm chí còn tốt hơn. Tôi đang tiến gần hơn đến mong muốn của mình, nhưng vẫn chưa ăn thua.
Tôi lại nghe thấy: “Vận động nhiều hơn nữa đi anh bạn. Ra được khỏi bàn làm việc là tốt rồi, nhưng không chỉ dừng lại ở việc ra ngoài thôi. Anh phải dành nhiều thời gian hơn nữa tiếp xúc trực tiếp với mọi người.” Vì vậy tôi và Erin lên kế hoạch họp mặt mọi người trong thời gian ở New York. Và điều này mang lại cảm giác tốt hơn nữa.
Tiếp tục sử dụng cảm xúc làm tín hiệu phản hồi, tôi tiếp tục lắng nghe và hành động theo, rồi nhận ra việc gì hợp lý (đem lại cảm giác tích cực) và việc gì không hợp lý (đem lại cảm giác tiêu cực). Hình thù của khát vọng/mong muốn thực sự của tôi bắt đầu hiện lên: “Dành nhiều thời gian để tiếp xúc với mọi người một cách trực tiếp chứ không phải qua online. Đảm bảo đó là một phần thường xuyên trong cuộc sống của tôi.”
Do tôi tiếp tục thay đổi để đưa bản thân tới đúng khát vọng thực sự của mình, trạng thái cảm xúc của tôi trở nên tích cực. Tôi tham gia câu lạc bộ Toastmaster. Tôi đăng ký thi hùng biện. Tôi chấp nhận lời mời tham dự hội thảo ở gần đó. Tôi mời một số người bạn tham gia. Tôi thành lập một nhóm cụ thể cho mục tiêu cụ thể. Sau một hai tuần thay đổi, tôi cảm thấy tích cực và đi đúng hướng để đạt được khát vọng ấy.
Những cảm xúc tiêu cực rồi sẽ quay trở lại, chúng chỉ ra rằng lại một khát vọng khác đang được hình thành mà tôi phải để ý tới. Cảm giác tiêu cực thật tuyệt — chúng chỉ cho tôi thấy tôi sẵn sàng đối mặt với khát vọng mới. Ngay khi tôi nhận ra nó, việc đi đúng hướng trở nên dễ dàng hơn, và tôi cảm thấy thực hiện nó đem lại cảm giác tốt. Những cơ hội thích hợp sẽ xuất hiện ngay trước thềm nhà tôi. Điện thoại sẽ reo, hoặc một người bạn sẽ nói với tôi một điều gì đó rất đúng lúc. Tất cả những gì tôi phải làm là nói đồng ý nếu như điều đó duy trì việc hướng tôi đến những cảm giác tốt hơn. Thực hiện theo những bước này thực ra rất dễ bởi vì tôi chỉ đơn giản đi theo trạng thái cảm xúc tích cực hơn — kháng cự lại những bước này mới khó.
Cảm giác tiêu cực với vai trò kêu gọi hành động
Cảm giác tiêu cực nghĩa là bạn đang đi không đúng hướng. Thực tại của bạn không còn phù hợp với bạn nữa, và đó là thời điểm bạn cần những trải nghiệm mới. Điều đó rất tốt, nên đừng lo lắng bạn cảm thấy tồi tệ. Chỉ là bạn muốn điều gì đó tốt hơn hay khác biệt đi. Do vậy đừng có than vãn khi có cảm xúc không tốt. Thay vào đó hãy trở thành một thám tử, rồi tìm ra nguyên nhân làm bạn cảm thấy không tốt. Chính do bạn muốn một điều gì đó mới mẻ mà bạn chưa có và đồng thời, do thất bại trong việc định hướng bản thân theo đúng khát vọng ấy, bạn cứ khăng khăng kháng cự lại những gì mình muốn . Đừng làm ngơ khát vọng của bạn hoặc để cho những cảm xúc tiêu cực ấy lớn mạnh hơn cho đến khi bạn lắng nghe chúng.
Thông thường những gì giam hãm chúng ta trong những cảm xúc tiêu cực là những điều mà trong sâu thẳm chúng ta biết chúng ta muốn gì, nhưng chúng ta không nghĩ rằng chúng ta có thể đạt được nó. Đôi lúc chúng ta cũng không cảm thấy chúng ta xứng đáng với những khát vọng ấy. Do vậy chúng ta tự nhủ có lẽ chúng ta không muốn đạt được khát vọng ấy. Làm ơn đừng làm vậy. Sẽ vô tác dụng. Bạn không thể không muốn những gì bạn muốn. Nếu bạn muốn điều gì, bạn thực sự muốn điều ấy. Cố tình từ chối mong muốn của mình thì bạn đang làm một việc quá vớ vẩn. Bạn cần phải làm ngược lại hoàn toàn.
Tập trung năng lượng của khát vọng
Khi bạn muốn điều gì, và muốn điều ấy thực sự. Hãy để cảm xúc tuyệt vời của những khát vọng ấy lan tỏa toàn bộ con người bạn … cho đến khi bạn gần như nổ tung bởi năng lượng nó tạo ra. Khát vọng mang lại cảm giác tốt. Đây chính là cách bạn điều chỉnh mình hướng đến những gì bạn muốn. Đây chính là cách kích hoạt Luật hấp dẫn để nó giúp bạn bộc lộ những gì mình muốn. Đây chính là cách kích hoạt sức sáng tạo và tập hợp những hành động đầy cảm hứng giúp bạn đạt tới đó nhanh hơn.
Những gì bạn muốn tích lũy ở đây không hoàn toàn là ý nghĩ, cảm xúc hay hành động. Có người gọi đó là rung cảm. Rung cảm khá gần với những điều ấy. Đối với tôi đó là những xúc động được nạp đầy năng lượng tích cực. Hình dung bạn uống một cốc cocktail, một phần làm từ sự thèm khát, một phần làm từ ảo giác, và phần thứ ba là rung động mạnh mẽ. Cái tôi muốn nói ở đây gần giống như vậy.
Định hướng bản thân theo khát vọng rồi hành động
Trách nhiệm tiếp nhận và bộc lộ không phụ thuộc vào chúng ta nhiều lắm — trách nhiệm của chúng ta đơn giản là chấp nhận những gì mình muốn, duy trì khát vọng ấy, rồi định hướng theo. Bạn bắt đầu cảm thấy tốt ngay khi bạn bắt đầu đi đúng hướng, tức là bắt đầu làm sáng tỏ chính xác những gì bạn muốn rồi để bản thân bạn muốn điều ấy.
Nếu gần đây bạn cảm thấy không tốt, hãy nhận ra đó là do bạn đang muốn một điều gì đó mà bạn hiện giờ không có. Muốn cảm thấy tồi tệ hơn không? Thử làm như bạn không thực sự muốn điều ấy, thử cho rằng bạn không bao giờ đạt được điều ấy, hoặc thử hình dung bạn không xứng đáng với điều ấy. Muốn xoay chuyển tình thế và có cảm giác tốt hơn? Chấp nhận trọn vẹn khát vọng ấy, đón nhận năng lượng mà nó tích tụ.
Cảm giác tiêu cực cũng có tác dụng tốt
Bạn sẽ cảm thấy tồi tệ khi khát vọng mới nảy sinh — ít nhất là lúc ban đầu. Cảm giác thúc bạn phải chú ý tới nó, do vậy bạn lắng nghe những gì bạn thực sự muốn và bắt đầu đi đúng hướng.
Nếu bạn khó khăn trong việc đạt tới tận cùng của những cảm giác tiêu cực, thậm chí sau khi thử viết nhật ký hay thử trao đổi với người thân, hãy thử dùng forum của chúng tôi, và hãy để những người khác giúp bạn. Bạn bao giờ cũng có thể tìm cách che dấu con người thật sự của bạn nếu như bạn lo sợ việc người khác có thể tìm ra bạn là con người thực sự. Kể với họ về cảm giác của bạn và một chút về tình trạng hiện tại của bạn, rồi yêu cầu sự giúp đỡ để tìm ra nguồn gốc của những cảm giác ấy.
Đó không cần thiết phải là một trận chiến cam go. Khi bạn đi đúng hướng cho những khát vọng thực sự của bạn — những khát vọng không giả tạo, những khát vọng hình thành trong điều kiện xã hội — bạn sẽ cảm thấy tốt hơn. Việc này tương đối dễ. Cái khó là chúng ta kháng cự lại việc muốn những gì chúng ta muốn. Thay vì kháng cự lại khát vọng của chúng ta, chúng ta cần làm ngược lại — hãy đón nhận những khát vọng ấy một cách trọn vẹn.
